NGUYỄN
LONG
NGƯỜI NHẬN
DIỆN VĂN HÓA LÀNG
Tôi biết ông không chỉ nghiên cứu về văn
hóa làng xã, ông còn tham gia nhiều công trình nghiên cứu Hán Nôm có quy mô lớn
trong nước và quốc tế như nghiên cứu về văn hóa sông Hồng, về nền văn minh lúa
nước, về Thăng Long Hà Nội ngàn năm văn hiến ... nhưng tôi vẫn gọi ông như thế
vì có lẽ không có ai ở Thái Bình và nhiều địa phương khác trong cả nước có
những công trình nghiên cứu tường tận và sâu sắc về văn hoá làng như ông.
Năm 1998 ông đã xuất bản cuốn Nhận diện văn hóa làng ở Thái Bình. Là
một người sinh ra và lớn lên ở quê lúa, đã sống ở nhiều nơi và xem nhiều sách
vở nhưng chỉ khi được đọc tập sách trên của ông tôi mới hiểu rõ về lịch sử văn
hóa làng mình, hiểu rõ các làng xã, các dòng họ và các danh nhân trong tỉnh. Mà
không phải riêng tôi, rất nhiều người con khác của Thái Bình, kể cả những người
đã và đang là quan chức ở địa phương cũng vậy, nếu chưa đọc những gì ông viết
trong cuốn sách thì chưa thể hiểu tường tận về lịch sử văn hóa của quê hương.
Ông là nhà nghiên cứu Nguyễn Thanh,
nguyên giám đốc sở Văn hóa Thông tin Thái Bình hiện về nghỉ hưu tại quê ông xã
Vũ Qúy huyện Kiến Xương. Có lẽ giới quan chức địa phương trong cả nước hiện
nay, những người đã có bổng lộc đứng đầu hàng sở trở lên không có mấy người vẫn
nhà ở quê, đi làm ở thành phố và khi nghỉ hưu vẫn sống ở làng xóm như ông. Có
lẽ cũng không phải ông không có điều kiện để bốc cả nhà lên thành phố hay lên
tận thủ đô để sống một cuộc sống đày đủ về tiện nghi, vật chất. Nhưng hình như
cái bẩm chất nông dân, thích sống trong vườn tược cây cối, với cộng đồng làng
quê đã ngấm sâu vào con người ông nên dù đi đâu ở đâu rồi ông lại vẫn trở về
chốn cũ chứ không giống nhiều người cùng lớp tuổi và làm quan như ông đã một đi
khỏi quê là không trở lại.
