ĐẶNG NGHIỄM, NGƯỜI THẦY KHUYẾN HỌC ĐẦU TIÊN XỨ SƠN NAM

NGUYỄN LONG 

         

Tượng đài Đặng Nghiễm đặt ở Nhà thờ họ Đặng Thái Bình

Đặng Nghiễm sinh năm 1155, người làng An Để, xã Hiệp Hoà, huyện Vũ Thư (Thái Bình). Nơi đây là vùng đất từ thể kỷ thứ VI Lý Bôn đã chọn để xây dựng những trang ấp đầu tiên khởi nghiệp đế và lấy bà Đỗ Thị Khương, người làng An Để làm vợ. Khi lên ngôi vua, ông đã lập bà làm Linh Nhân hoàng hậu. Hiện nay tại làng vẫn còn ngôi miếu Hai Thôn thờ Tiên đế và Hoàng hậu.

          Hơn 100 năm kể từ khi vua Lý Thánh Tông lập ra Văn Miếu tổ chức thi cử để kén chọn hiền tài, nhưng cả một vùng đất Sơn Nam rộng lớn (gồm các tỉnh Thái Bình, Nam Định, Hà Nam hiện nay) vẫn chưa có ai giành được khoa bảng.  Tuy nhiên, theo lời phán của Cao Biền từ thế kỷ thứ IX: Chiểu Lãng, Ba Đậu (tên gọi của làng An Để cổ xưa) địa phát khôi khoa, nên vùng đất này về sau có nhiều người học rộng, đỗ cao. Và Đặng Nghiễm chính là người khai khoa, mở mạch văn chương cho mảnh đất này.

GIỚI THIỆU TẠP CHÍ VĂN NGHỆ THÁI BÌNH SỐ 206, RA THÁNG 6/2013

GIỚI THIỆU TẠP CHÍ VĂN NGHỆ THÁI BÌNH

SỐ 206, RA THÁNG 6/2013

Tạp chí VNTB số ra tháng 6/2006 dành nhiều trang giới thiệu nội dung và chào mừng Đại hội Hội VHNT lần thứ IX nhiệm kỳ 2012 – 2017.

Mở đầu tạp chí là bài tổng thuật về Đại hội với nhan đề Đại hội đoàn kết, dân chủ và đổi mới, của Phóng viên tạp chí giới thiệu với bạn đọc không khí và những nội dung chủ yếu, quá trình Đại hội trong hai ngày 24 và 25 tháng 4/2013. Tiếp đó là bài đăng trích Báo cáo phương hướng nhiệm vụ phát triển VHNT Thái Bình nhiệm kỳ 2012 – 2017 do đồng chí Phạm Huy Tầm trình bày với tiêu đề Văn học nghệ thuật Thái Bình vì sự phồn vinh của quê hương đất nước, vì phẩm giá của con người. Trong đó Báo cáo nhấn mạnh tới nhiệm vụ trọng tâm trong nhiệm kỳ tới là: Tập trung trí tuệ, lực lượng, phát huy dân chủ đoàn kết để không ngừng nâng cao chất lượng sáng tác, biểu diễn, nghiên cứu lý luận phê bình để có nhiều tác phẩm VHNT có tầm tư tưởng, có giá trị nghệ thuật xứng đáng với công cuộc đổi mới của quê hương đất nước, đáp ứng nhu cầu hưởng thụ của quần chúng nhân dân...

TUỔI 80, VIẾT VĂN RA VĂN

          BÚT NGỮ

         TUỔI 80, VIẾT VĂN RA VĂN

         

          LỜI NÓI ĐẦU:  Ông Nguyễn Văn (tên thật là Nguyễn Văn Hoa), nhà báo, nhà viết văn kỳ lão của Thái Bình, tuổi cao sức yếu tạ thế vào sáng ngày 27 tháng 5 năm 2013 (tức 18 tháng 4 năm Qúy Tỵ). Tôi là Bút Ngữ bạn lâu năm với ông Nguyễn Văn nay đang yếu mệt do thời tiết quá nóng không tới dự lễ tang được. Xin có bài viết dưới đây để kính viếng ông và phân ưu cùng gia đình.

                                                          * * *

         

          Lâu nay giới cầm bút bàn nhiều về chuyện làm thế nào để viết văn cho ra văn, viết báo đọc không nhạt. Ông Nguyễn Văn và tôi cũng nghĩ nhiều về điều đó.  Tôi nhớ cái hồi năm 1996 - 1997, Thái Bình ồn ã về tệ lợi dụng món điện, đường, trường, trạm để tham nhũng. Ông Nguyễn Văn viết bài Kẻ bắn và người bị bắn đăng báo Văn nghệ (Hội nhà văn VN). Người đọc chú ý ngay, họ muốn biết sự việc ôi ác đó. Bọn đi thầu ăn sát gốc ra sao? bọn có quyền cho thầu ăn tận ngọn thế nào? Bọn làm thuê bớt xén gạch đá, sắt thép ra sao? Mấy anh giám sát, có cả đại tá về hưu chấm mút thế nào? và bọn chúng "bắn", tức hối lộ lẫn nhau ra sao?, dùng đạn lớn để bắn lên trên thế nào? Cuối cùng thì ai bị chết?... Bài nêu toàn những cái mà mọi người muốn biết. Họ xô vào đọc để thấy mọi ngóc ngách mà kẻ tham lách vào. Tất nhiên với nội dung ấy, ông Nguyễn Văn còn biết làm văn nữa. Viết hay, lại bập trúng vấn đề nên bài không nhạt. Người ta đọc rồi bàn tán xôn xao, thích thú.

XIN MỜI THAM GIA BÌNH CHỌN 10 BÀI THƠ HAY CỦA THÁI BÌNH

Thái Bình có hàng trăm cây bút thơ. Có rất nhiều người sinh ra hoặc trưởng thành ở đất Thái Bình hiện đã thành nhà thơ được cả nước biết đến như: Trần Anh Thái, Kim Chuông, Đặng Hấn, Đàm Chu Văn, Bùi Hoàng Tám... nhưng hiện nay không sinh sống tại quê hương.

Nhân dịp kỷ niệm 40 năm ngày thành lập Hội (1971 – 2011), tôi (NL) có đề xuất tạp chí VNTB mở cuộc thi “Bình chọn 10 bài thơ hay của Thái Bình”. Vẫn biết quan niệm thế nào là thơ hay đã là sự bàn cãi không có điểm dừng. Chọn cụ thể một bài thơ hay lại càng khó. Vì thơ vốn đã mơ hồ, sự cảm nhận lại càng mơ hồ hơn, cái hay nhiều khi không thể diễn giải... Do vậy để chọn ra 10 bài thơ trong hàng vạn bài thơ của các tác giả Thái Bình đã công bố trong khoảng 40 năm qua là một sự nan giải và chắc chắn rất ít có sự đồng thuận. Tuy nhiên thơ hay bao giờ cũng sống lâu với thời gian và trong lòng bạn đọc. Đó cũng là một trong những cơ sở để mọi người tham gia bình chọn.

Song do tình hình Hội không ổn định nên BBT Tạp chí không muốn làm cái việc “bôi thêm mỡ vào mình cho kiến đốt”. do vậy cuộc thi bình chọn không thành

Để góp phần định giá cho những bài thơ hay của phong trào thơ địa phương, vannghethaibinh xin mời bạn đọc xa gần, những ai ghé thăm blog và yêu thơ Thái Bình xin cùng tham gia bình chọn với vannghethaibinh.

Trước hết tôi (Nguyễn Long) xin đề xuất sự bình chọn của mình cho 10 bài thơ sau, xin mọi người tham khảo.

ĐỀ TÀI LỊCH SỬ VỚI SÁNG TÁC VĂN HỌC NGHỆ THUẬT Ở THÁI BÌNH

ĐỀ TÀI LỊCH SỬ VỚI SÁNG TÁC

VĂN HỌC NGHỆ THUẬT Ở THÁI BÌNH

Tham luận của NGUYỄN LONG

Den tho A Sao

Trong hai ngày 02 – 03/4/2013 tại thành phố Hải Dương đã tổ chức Hội thảo của nhóm VN8 với chủ đề “Sáng tạo văn học nghệ thuật về đề tài lịch sử”. Tham gia Hội thảo, sau lời đề dẫn của hoạ sỹ Hà Huy Chương, chủ tịch Hội Văn học nghệ thuật Hải Dương là 8 ý kiến đại diện cho 8 Hội VHNT trong nhóm VN8 là Hải Dương, Hải Phòng, Thái Bình, Ninh Bình, Bắc Giang, Phú Thọ, Yên Bái, Sơn La tập trung hội thảo về chủ đề trên.

Các đồng chí Hữu Thỉnh, chủ tich UBTQ các Hội LHVHNT Việt Nam, đồng chí Đào Duy Quát, Phó Ban tuyên giáo TƯ đã về dự và chỉ đạo Hội thảo. Về phía địa phương các đồng chí phó chủ tịch Tỉnh và lãnh đạo các Ban Ngành như Tuyên giáo, Tổ chức, Văn phòng UB, văn phòng TU tỉnh Hải dương đã tới dự và chúc mừng Hội thảo.

VNTB xin giới thiệu bài tham luận của Hội VHNT Thái Bình do đồng chí Nguyễn Long trình bày trong hội thảo.

* * * 

SÁCH VỀ LÀNG

SÁCH VỀ LÀNG

                                                Bút ký dự thi của ĐẶNG VĂN TOÀN

     

Vừa dắt xe về đến nhà, chưa kịp nghỉ ngơi thì điện thoại réo.

     - A. Xin chào Phạm Bắc Cường. Chào Không gian đọc!

     - Chào chú! Chú có khỏe không?

     - Khỏe. Thế nào? Không gian đọc của nhóm hồi này phát triển đến đâu rồi?

    - Tốt chú ạ. Mới thêm được mấy điểm nữa. Cháu muốn nắm xem Tủ sách chỗ Đông Hà các chú đã mở cửa, đi vào hoạt động chưa? Có đông người đến đọc không?

     Câu chuyện cứ thế giữa hai chú cháu được trao đổi thân mật và lời hẹn cuối cùng là: Cháu sẽ kiếm thêm, gửi thêm ít sách nữa và nói với cô Đài bên Thư viện tỉnh quan tâm đến Tủ sách ở Đông Hà.

                                                 *

                                            *     *

     Ý tưởng hình thành những tủ sách cho người dân nông thôn đầu tiên phải nói đến chàng thanh niên Nguyên Quang Thạch, 35 tuổi, người Hà Tĩnh. Đang có công ăn việc làm ổn định, với mức lương không hề thấp. Nhưng vốn tính ham thích đọc sách, mê sách và trước thực trạng văn hóa đọc hiện tại, với cái nhìn xa rộng, thân thiện và hy vọng vào cộng đồng, vào chính bản thân, Thạch quyết định bỏ việc, bỏ lương, để theo đuổi sở thích của riêng mình: Đưa sách đến với người đọc.

     Mấy tháng đầu là mấy tháng thất bại. Trực tiếp làm quen và giới thiệu sách, tặng sách cho hành khách cùng đi trên các chuyến xe buýt không nhận được sự hưởng ứng như mong đợi. Thạch trở về quê nhà, với số sách hiện có, đứng ra lập tủ sách cho dòng họ mình. Những tủ sách nhỏ gọn ra đời. Bạn đọc là các em học sinh Tiểu học, Trung học cơ sở đến làm quen và thân thiết dần...

NGƯỜI NHẬN DIỆN VĂN HÓA LÀNG

NGUYỄN LONG

         

NGƯỜI NHẬN DIỆN  VĂN HÓA LÀNG

Tôi biết ông không chỉ nghiên cứu về văn hóa làng xã, ông còn tham gia nhiều công trình nghiên cứu Hán Nôm có quy mô lớn trong nước và quốc tế như nghiên cứu về văn hóa sông Hồng, về nền văn minh lúa nước, về Thăng Long Hà Nội ngàn năm văn hiến ... nhưng tôi vẫn gọi ông như thế vì có lẽ không có ai ở Thái Bình và nhiều địa phương khác trong cả nước có những công trình nghiên cứu tường tận và sâu sắc về văn hoá làng như ông.

Năm 1998 ông đã xuất bản cuốn Nhận diện văn hóa làng ở Thái Bình. Là một người sinh ra và lớn lên ở quê lúa, đã sống ở nhiều nơi và xem nhiều sách vở nhưng chỉ khi được đọc tập sách trên của ông tôi mới hiểu rõ về lịch sử văn hóa làng mình, hiểu rõ các làng xã, các dòng họ và các danh nhân trong tỉnh. Mà không phải riêng tôi, rất nhiều người con khác của Thái Bình, kể cả những người đã và đang là quan chức ở địa phương cũng vậy, nếu chưa đọc những gì ông viết trong cuốn sách thì chưa thể hiểu tường tận về lịch sử văn hóa của quê hương.

Ông là nhà nghiên cứu Nguyễn Thanh, nguyên giám đốc sở Văn hóa Thông tin Thái Bình hiện về nghỉ hưu tại quê ông xã Vũ Qúy huyện Kiến Xương. Có lẽ giới quan chức địa phương trong cả nước hiện nay, những người đã có bổng lộc đứng đầu hàng sở trở lên không có mấy người vẫn nhà ở quê, đi làm ở thành phố và khi nghỉ hưu vẫn sống ở làng xóm như ông. Có lẽ cũng không phải ông không có điều kiện để bốc cả nhà lên thành phố hay lên tận thủ đô để sống một cuộc sống đày đủ về tiện nghi, vật chất. Nhưng hình như cái bẩm chất nông dân, thích sống trong vườn tược cây cối, với cộng đồng làng quê đã ngấm sâu vào con người ông nên dù đi đâu ở đâu rồi ông lại vẫn trở về chốn cũ chứ không giống nhiều người cùng lớp tuổi và làm quan như ông đã một đi khỏi quê là không trở lại.